و در او از روح خود دمیدیم ./قرآن کریم

در انسان صفات و خصوصیاتی نهفته است که هریک به تنهایی دارای نیرو و قدرت ویژه ای است . مجموعه این نیروها که بعضی آشکارو بعضی پنهان است،نیروی محرکه انسان را تشکیل می دهد . تفاوت انسان ها در میزان آگاهی و استفاده از این نیروها است .

کاوش ها و پژوهشهای عصر حاضر در مورد انسان حاکی از آن است که به خلاف آنچه تصور می کنند ،انسان ها کم و بیش ، دارای منابع و ذخایر بالقوه و خداداد مشابهی هستند و از این لحاظ تفاوت فاحشی بین آنها وجود ندارد عده ای این استعدادها و ذخایر را در وجود خود کشف می کنند و با بکار بستن آن به نتایج عظیم و شگرفی دست می یابند وعده ای دیگر از توانایی های بالقوه خود استفاده نکرده و آنرا با خود به گور می برند . تفاوت نمونه های موفق جهان بشریت با سایر افراد در همین است.

به طور مثال دکتر وین دایر روانشناس معروف از دل فقر و آوارگی ظهور کرد. کودکی خود را به دلیل از هم پاشیدگی خانواده اش در پرورشگاه گذراند اما به مدد درک و بینش فوق العاده ، قلمرو دنیای درون را در نوردید و توانایی های باطنی انسان را کشف کرد . سپس آموخته های خود را با دیگران قسمت نمود و تا آنجا پیش رفت که تقدیر و ستایش بین المللی را برانگیخت و جایزه بزرگ و بین المللی چکش طلایی را به خود اختصاص داد . نیروهای آشکار و پنهانی که در درون انسان وجود دارد و متناسب با شرایط محیطی خاص ،از طریق نظام عصبی واکنش نشان می دهند عبارتند از :شعور و آگاهی ،قدرت جسمانی ،عشق و علاقه ،نبوغ وخلاقیت،ایمان،پشتکار،خشم،شهوت،کینه، اعتمادبه نفس اراده،شادی،نشاط،غم،اندوه،ضعف وکسالت، اضطراب ونگرانی،حساسیت،کنجکاوی،مهرومحبت،و...هریک از این نیروها همانند یک بردار،دارای جهت وشدت معینی است که اندازه و جهت آن در افراد مختلف در حالت های گوناگون با یکدیگر تفاوت دارد.

این نیروها به طور دائم بایکدیگر در تماس اند و مرتب در درون انسان تغییر جهت می دهند . بعضی از این نیرو ها نیز فعال نیستند و تاثیر چندانی در رفتار ما ندارند . برآیند مجموع این نیرو هاست که روحیه وعملکرد انسان را شکل می دهند و اورا وادار به بازتاب در مقابل عوامل محیطی می کند.

اگر این نیرو ها تحت تاثیر محرک ها یا شرایط ویژه ای آزاد و هم سو شوند ، نیروی عظیمی پدید می آید که دارای انرژی خارق العاده ای است و انسان را بسیار نیرومند می کند به طوری که قادر خواهد بود کارهای غیر ممکن را ممکن کند.اگر هم سو شدن نیروها در جهت  مثبت باشد ،انرژی بیکران آزاد شده ،انسان را در جهت مثبت به منظور سازندگی حرکت می دهد .

شور و شوق و جنب و جوش خارق العاده ای که در اولیاءالله رخ نموده و گاهی تا سر حد "عشقی شکوهمند" تجلی یافته است از این نوع هستند .امیر جهانیان علی(ع) در اوصاف پرهیزکاران در خطبه 193 می فرماید: پرهیزکار آن است که او را می بینی که در دین نیرومند ، دور اندیش  و در عین حال ملایم ، دارای ایمانی توام با یقین ، حریص در دانش و برخوردار از دانایی همراه با بردباری است، در عین بی نیازی میانه رو ، در عبادت خاشع ، در حال تهیدستی دارای ظاهری آراسته ،درسختی شکیبا،خواهان روزی حلال ،در هدایت با نشاط،از طمع بیزار،کارهای نیکو می کند ولی [از عذاب خدا] می ترسد. روز را با اندیشه سپاس از حق به شب می رساند و شب را با اندیشه ذکر و یاد خدا به روز می آورد.

شب را با بیم سپری می کند و روز را شادمان آغاز می نماید ، بیمناک از غفلتی که خدا برحذر داشته، شادمان از فضل و رحمتی که نصیبش گشته است ،بردباری را با دانش و گفتار را با کردار آمیخته و.. در سایه جهت دهی و سازندگی نیروهای درونی است که عشق و محبتی ابدی زاییده می شود، اینکه رسول الله (ص) به امتش فرمود:"لا اسئلکم علیه اجراً الا المودة فی القربی" این عشق و محبت بهترین و عجیب ترین پاداش است وارتباط قلبی وعاطفی با این عشق پیوند می خورد و در نتیجه این نیرو است که جهان اسلام از پایداری بیشتری برخوردار است و هرگز زوال نمی پذیرد خداوند در قرآن کریم ،عنصر پیوستگی میان اعضای خانواده را ،ریسمان محکم عشق و محبت معروفی می کند و می فرماید:" و یکی از آیات خداشناسی این است که برای شما، از جنس خودتان جفت قرار داده تا با کشش به سوی آن جفت ارامش یابید و در میان شما مودت و رحمت قرار داده است،به راستی در این ظرافتکاری ها علائمی مهم برای متفکران است." (روم/21)

از پرفسور حسابی پرسیدند که راز و رمزموفقیت ایشان در چیست ایشان جواب دادند :"انسان باید به کار وهدفش عشق بورزد و عاشق آن باشد و بسیاری از آدم ها راه ورسم این کار را بلد نیستند ."

در تشریح تصویر یک شخصیت سالم گفته شده :"داشتن انرژی سرشار و قابل ملاحظه ،از ویژگی های شخصیت سالم است. شور زندگی در وجودش موج می زند . عشق و اشتیاق ،انرژی پر غلیانی را در او متمرکز می کند و او را به چنین تکاپویی وا می دارد . که ساعات کمی را بخواب می رود و مفهوم خستگی و بی حوصلگی را نمی فهمد. مجموعه رویدادهای زندگی اش حامل احساسات ،اندیشه ها،تلاش ها و فرصت هاست . ،فکر خود را به طور خلاق و بدیعی به کار می اندازد تا با استفاده ازاوقات،از فلج شدن شور و شوقش نسبت به زندگی جلوگیری کند.

انسان هر چه که هست یا در هر موقعیت و جایگاهی که قرار دارد مدیون تصمیماتی است که گرفته و پیشرفت و جاماندن او به هیچ کسی مربوط نمی شود چرا که ما هستیم که تصمیم می گیریم یعنی ما خودمان خواسته ایم که در این مکان یا رتبه باشیم شما تنها 5 دقیقه بنشینید و فکر کنید خواهید دید که در کمتر از 1 ثانیه هزاران تصمیم می گیرید اما چقدر از آن ها را جامه عمل پوشانده اید .

پس بهتر است تنها برای یک لحظه بیندیشیم که چگونه در اقیانوس بیکران  عشق فرو رویم ؟!

لیلا جنتی

ماهنامه راه قرآن