| آیات الاحکام 3 - روزه |
 |
 |
 |
| نوشته شده توسط مدیر |
| شنبه ، ۱۱ مهر ۱۳۸۸ ، ۱۶:۴۵ |
|
« آیات الاحکام »
آيات 183 الي 185 سوره بقره
روزه  لغات: 1- كتابت : معناي آن نوشتن است اما گاهي كنايه از وجوب مي آيد. 2- صوم : در لغت به معناي خودداري است از هر كاري اما در شرع به معناي روزه است. 3- يطيقونه : يكي از معاني باب افعال ، سلب است. مانند " عجمه " به معناي گنگي است و وقتي به باب افعال مي رود به معناي سلب گنگي است. " يطيقونه " نيز به معناي سلب طاقت و توان است. 4- رمضان : از ماده " رمض " به معناي سوزاندن بدون دود و خاكستر است. و ماه رمضان گناهان را مي سوزاند. تفسير: روزه يكي از مهمترين عبادات اسلام است كه عامل موثر در پرورش روح تقوا و پرهيزكاري است. در آيات قبل از اين آيه مطالب و احكام مهمي بيان شد كه در ادامه آن، بحث روز مطرح شده است. در اين آيه به چند نكته اشاره مي كند كه به تفصيل شرح آن مي آيد: 1. براي آماده سازي انسا نها براي روزه با " يا ايها الذين آمنوا " خطاب مي كند: الف: 30 روز اجتناب از غذا خوردن در ساعات خاص و يا به عبارت ديگر، امساك. در ابتدا يك كار و حكم مشكلي به نظر مي رسد اما براي اينكه از سختي اين عمل كاسته شود خداوند از چند روش استفاده مي كند1. حسن خطاب: به اين معنا كه براي بيان وجوب روزه نفرمود كه: " روزه بر شما واجب شده است " بلكه محترمانه به مومنين مي گويد : " اي كساني كه ايمان آورده ايد، روزه بر شما واجب شده است " كما اينكه در روايتي از امام صادق (ع) به اين نكته اشاره شده است. ب: در آيه بعد خداوند مي فرمايد روزه 30 روز بيشتر نيست و مجبور نيستيد كه قسمت بسياري از سال را روزه بگيريد ج: استثناء بعضي از افراد از حكم وجوب مانند مسافر و مريض و كساني كه به زحمت مي توانند روزه بگيرند. 2. اينكه روزه حكم اختصاصي شما نيست و در امت هاي پيشين هم بوده: در تورات و انجيل فعلي بر مي آيد كه در ميان يهود و نصاري و اقوام و ملل ديگر هنگام مواجه شدن با غم و اندوه، روزه مي گرفتند.در تورات آمده كه حضرت موسي (ع) چهل روز روزه گرفت و يهود به هنگام توبه، روزه مي داشتند. در كتاب انجيل نيز آمده كه حواريون حضرت مسيح چهل روز روزه داشته است. 3. فلسفه روزه كه تقواست: روزه آثار تربيتي اجتماعي و بهداشتي گوناگوني دارد.از فوايد روزه اين است كه روح انسان را لطيف و غرائز او را تعديل مي كند.روزه دار با امساك خود بايد ثابت كند كه توانايي غلبه بر نفس خود را دارد. هر شخص بايد ثابت كند كه آيا مي تواند با اين محروميت هايي كه دارد كنار بيايد يا نه؟آيا در مقابل دستورات الهي سر تعظيم فرود مي آورد يا نه؟ محروميت هاي موقت به او مقاومت و قدرت اراده و توان مبارزه با حوادث سخت مي بخشد و چون غرائز سركش را كنترل مي كند، بر قلب انسان نور و صفا مي پاشد. و خلاصه اينكه روزه دار از عالم حيوانيت ترقي داده مي شود و به جهان فرشتگان صعود مي كند. در روايتي از پيامبر (ص) آمده است كه از ايشان سوال شد براي دوري شيطان ازانسان چه بايد كرد؟ رسول خدا (ص) فرمودند : روزه بگيريد. همچنين اميرالمؤمنين (ع) در نهج البلاغه در بيان فلسفه روزه مي فرمايد كه تشريع روزه به جهت تقويت روحيه اخلاص است. از اثرات اجتماعي روزه مي توان تساوي ميان متمكن و غير متمكن، صرفه جويي در مصرف، ياد آوري حال فقيران و محرومان و گرسنگان را شمرد. اثرات بهداشتي روزه، استراحت دستگاه گوارش، سوزاندن مواد اضافي و جذب نشده بدن مي باشد. اين مطلب به اثبات رسيده است كه بيشترين امراض در اثر زياده روي در مصرف غذا است كه روزه عامل موثري در رفع امراض مي باشد. در پايان بحث تفسير آيات به اين نكته اشاره مي شود كه آيه اول به بيان اصل وجوب روزه و فلسفه آن، آيه دوم به بيان تخفيفاتي كه خداوند قائل شده است و آيه سوم زمان روزه را مشخص مي كند. نكات: 1- تقوا به معناي خويشتن داري از گناه است و بيشترين گناهان از غضب و شهوت سرچشمه مي گيرد كه روزه مانع بزرگي در برابر غضب و شهوت است. 2- در صورتي كه شروع كلام به بهترين شكل و احترام كامل باشد، مخاطب جملات بعدي و احكام را راحت تر مي پذيرد. 3- اسلام براي افراد خاص و شرايط مختلف ، احكام و قوانين مناسب دارد لذا مسافران و بيماران و سالمندان از اين حكم استثناء شده اند. لذا اسلام دين منعطف است. 4- ارزش رمضان به نزول قرآن در آن ماه مي باشد " الذي انزل فيه القرآن " 5- احكام خداوند بر يسر و آساني بنا نهاده شده است " يريد بكم اليسر و لا یرید بکم العسر" احكام فقهي: 1- در عين حالي كه قضاي روزه واجب است اما زمان آن معين و مشخص نيست " فعده من ايام اخر " 2- توانايي، شرط اصلي تكليف است " علي الذين يطيقونه " 3- وجوب روزه بعد از يقين به حلول ماه رمضان است " فمن شهد منكم الشهر فليصمه " 4- كساني كه اصلا توانايي روزه را ندارند بايد كفاره بدهند. نكات تفسيري: 1- سياق اين 3 آيه دلالت دارد بر اينكه در يك زمان نازل شده است زيرا كلمه " اياما " در آيه دوم متعلق " صيام " است در آيه اول و كلمه " الشهر الرمضان " يا خبر براي ضمير محذوف است كه آن ضمير به " ايام " بر مي گردد و يا اينكه مبتدا براي جمله محذوف است كه جمله مي شود " شهر رمضان الذي كتب عليكم الصيام " |
| آخرین به روز رسانی در شنبه ، ۱۱ مهر ۱۳۸۸ ، ۱۷:۰۳ |
جدیدترین مطالب ماهنامه و سایت
| تعداد بازديدكنندگان امروز: | 7 |
| تعداد بازديدكنندگان اين ماه: | 68 |
| كل بازديد كنندگان: | 2656 |
